Skąd moda na zygzaki?

001_retroavangarda

Wystarczy rzucić okiem na asortyment sklepów z dodatkami wnętrzarskimi, by zauważyć, że moda na styl geometryczny trwa w najlepsze. Czarno-białe zygzaki, tak zwany wzór chevron jest wszechobecny.

Czy wiecie skąd ten motyw się wywodzi? Jest na tyle prosty, że stosowano go już w okresie neolitu w formie wzorów na ceramice. Potem pojawia się w sztuce starożytnej i średniowiecznej (np. jako detal gotyckiej architektury), ale największy i najciekawszy moim zdaniem rozkwit ornamentów geometrycznych, opartych na trójkątach nastąpił na przełomie XIX i XX wieku.

To właśnie wtedy powstały tzw. Warsztaty Wiedeńskie (Wiener Werkstätte) – pracownia rzemieślnicza, założona w 1903 roku przez Josefa Hoffmana oraz Kolomana Mosera. Narodził się styl, który był reakcją na secesję. Jak pewnie wiecie, cechą charakterystyczną secesji (Art Nouveau) była giętka linia, florystyczne ornamenty, asymetria i pastelowa kolorystyka. Styl wiedeński był natomiast zupełnie inny.  Wprowadzono geometrię, symetrię, uproszczone formy i odważne, zgeometryzowane liternictwo. Gama kolorystyczna też została uproszczona. Dominowały czyste barwy, a dla podkreślenia kontrastu stosowano czarny kontur. W Warsztatach Wiedeńskich powstawały przeróżne projekty graficzne: plakaty, reklamy, okładki, karty pocztowe, a także przedmioty codziennego użytku: meble, ceramika, projekty tkanin i wiele innych. Wszystko było stylistycznie spójne, wyróżniało się elegancją i funkcjonalnością.  Artyści z Warsztatów Wiedeńskich działali ponad 100 lat temu, ale odegrali ważną rolę w historii sztuki – uznawani są za prekursorów Art déco. Poniżej przykłady projektów:

 

retroavangarda

Z lewej logo Warsztatów Wiedeńskich; w środku plakat Josefa Hoffmanna, a z prawej projekt patternu jego autorstwa

Dagobert Peche - projekt dla Warsztatów Wiedeńskich

Dagobert Peche, projekt dla Warsztatów Wiedeńskich, 1918 r

Moda na czarno-białe paski powróciła w drugiej połowie XX wieku. Rozmaite prążki wprowadzali do swych dzieł artyści popularnego w latach 60. nurtu op-art. (optical art). W latach 70. włoski projektant mody Ottavio Missoni stworzył kolekcję ubrań z kontrastowymi zygzakami. Motyw ten wykorzystał też w swoim filmie David Lynch, uzyskując naprawdę psychodeliczny efekt.

Kadr z filmu Twin Peaks

Kadr z filmu Twin Peaks w reżyserii Davida Lyncha (fot. Richard Beymer)

Poniżej dwa przykłady pięknej ceramiki ozdobionej geometrycznymi motywami pochodzące z połowy XX wieku.

retroavangarda

Z lewej projekt Alev Siesbye (ur. 1938) – tureckiej artystki, która aktualnie mieszka i pracuje w Paryżu. Z prawej: projekt duńskiej projektantki Gertrud Vasegaard (1913–2007). Abstrakcyjne, geometryczne formy łączą się w jej pracach w idealnej harmonii, a linia jest elementem formującym dzieło.

Dziś wzór chevron pojawia się wszędzie: na poduszkach, osłonkach na kwiatki, nawet niektórzy oprawiają go sobie w ramki i wieszają na ścianie. A jeśli czegoś jest za dużo, to łatwo może się znudzić. Poza tym masowa, tania produkcja doprowadza często do spadku jakości i ze sztuki może przerodzić się w zwykłą tandetę.  Nie podążajmy więc ślepo za modą 🙂

4 thoughts on “Skąd moda na zygzaki?”

  1. Je clique nicht sur les liens, a kro-kro peur des zimages où y des grosses bébètes méssantes. (sinon, hier, c’était hyper bien ma réunion : tout le monde s’est engueulé pendant que je leur jetais des cactus virtuels. 4h30 de vrai bazar, un régal. Chuis épuisée)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *